Feestdagen: wanneer heeft een werknemer recht op een vervangingsdag?

Werknemers hebben recht op 10 feestdagen per jaar. Dat zijn 10 'rustdagen' per jaar. Een werknemer heeft pas recht op zo'n 'rustdag' wanneer de feestdag samenvalt met een dag waarop normaal gewerkt wordt.

Voltijdse werknemer

Een voltijds tewerkgestelde werknemer heeft recht op een vervangingsdag voor elke feestdag die samenvalt met een dag waarop normaal niet gewerkt wordt in de onderneming.

Voorbeeld – Een onderneming is open van maandag tot en met vrijdag. Zaterdag en zondag zijn dus de dagen waarop normaal niet gewerkt wordt in de onderneming. De voltijdse werknemer heeft recht op een vervangingsdag voor de feestdag van 15 augustus 2010 (O.-L.-V.- Tenhemelopneming), die op een zondag valt.

In ondernemingen waar 7 dagen per week gewerkt wordt en die de werknemers tewerkstellen in specifieke arbeidsregelingen zoals arbeidsstelsels met arbeid in opeenvolgende ploegen, bestaat er geen dag waarop normaal niet gewerkt wordt.

Een voltijdse werknemer die werkzaam is in zo’n arbeidsregeling krijgt echter een vervangingsdag wanneer de feestdag samenvalt met één van zijn rustdagen. Dat is zelfs het geval wanneer die rustdagen inactiviteitsdagen zijn die specifiek zijn voor elke werknemer afzonderlijk.

Voorbeeld – Een werknemer is van maandag 12 juli tot zondag 18 juli 2010 alle dagen tewerkgesteld in het kader van een stelsel van opeenvolgende ploegen. Hij geniet daarna van een rustperiode, die voorzien is van maandag 19 juli tot vrijdag 23 juli 2010. De werknemer krijgt een vervangingsdag voor de feestdag van 21 juli 2010 (Nationale feestdag). Voor die werknemer wordt ervan uitgegaan dat die dag samenvalt met een dag waarop normaal niet gewerkt wordt.

LEES OOK: 5 jobs geknipt voor thuiswerkers

Deeltijdse werknemer met een vast rooster

Een werknemer die deeltijds tewerkgesteld is gedurende 5 of 6 dagen per week en een vast rooster heeft, krijgt een vervangingsdag voor alle feestdagen die samenvallen met een dag waarop normaal niet gewerkt wordt.

Voorbeeld – Een werknemer die van maandag tot vrijdag 4 uren per dag tewerkgesteld is in een onderneming waar de voltijdse werknemers ook tewerkgesteld zijn van maandag tot vrijdag, krijgt een vervangingsdag voor de feestdag van 15 augustus 2010 (O.-L.-V.- Tenhemelopneming) die dit jaar op een zondag valt.

Een werknemer die minder dan 5 dagen per week deeltijds tewerkgesteld is met een vast rooster, heeft recht op de feestdagen die samenvallen met zijn gewone werkdagen en op een vervangingsdag voor alle feestdagen die samenvallen met een dag waarop normaal niet gewerkt wordt in de onderneming.

Voorbeeld – Een werknemer die elke dinsdag, donderdag en vrijdag 5 uren tewerkgesteld is in een onderneming waar de voltijdse werknemers van maandag tot vrijdag tewerkgesteld zijn, heeft recht op een vervangingsdag voor de feestdag van 15 augustus 2010 (O.-L.-V.- Tenhemelopneming) die op een zondag valt (dag waarop normaal niet gewerkt wordt in de onderneming) (behalve bij collectieve vaststelling van de vervangingsdag; zie hieronder). Hij krijgt daarentegen geen enkele vervangingsdag voor de feestdag van woensdag 21 juli 2010 (Nationale feestdag). Die feestdag valt immers niet samen met een dag waarop normaal niet gewerkt wordt in de onderneming.

Opgelet! Werd in de onderneming een vervangingsdag vastgesteld op een dag waarop de werknemer die minder dan 5 dagen per week tewerkgesteld is (vast rooster) normaal niet werkt, dan heeft laatstgenoemde geen recht op een vervangingsdag.

Voorbeeld – In een onderneming waar voltijdse werknemers van maandag tot vrijdag tewerkgesteld zijn, werd de vervangingsdag voor de feestdag van zondag 15 augustus 2010 (dag waarop normaal niet gewerkt wordt in de onderneming) in de ondernemingsraad vastgesteld op vrijdag 12 november 2010. De werknemer, die 5 uren tewerkgesteld is op dinsdag, woensdag en donderdag, krijgt de vervangingsdag niet.

Het is uiteraard niet uitgesloten dat een onderneming meer dan 2 dagen heeft waarop normaal niet gewerkt wordt.

Voorbeeld – Een winkel is elke week open op maandag, dinsdag, vrijdag en zaterdag. Alle werknemers zijn deeltijds tewerkgesteld. Een werknemer die elke week 4 uren tewerkgesteld is op dinsdag en op vrijdag krijgt een vervangingsdag voor de feestdag van woensdag 21 juli 2010 (Nationale feestdag) en van donderdag 11 november 2010 (Wapenstilstand) (behalve bij collectieve vaststelling van de vervangingsdag; zie hierboven). In de winkel vallen de dagen waarop normaal niet gewerkt wordt immers op woensdag, donderdag en zondag.

Deeltijdse werknemer met een veranderlijk rooster

Een werknemer die deeltijds tewerkgesteld is en een veranderlijk rooster heeft, krijgt feestdagen en vervangingsdagen toegekend die samenvallen met de dagen waarop hij prestaties levert.

Voor alle feestdagen die samenvallen met een dag waarop die werknemer geen prestaties moet leveren, wordt daarentegen geen enkele vervangingsdag toegekend. Voor die dagen ontvangt de werknemer echter een ‘vervangingsloon’ waarvan de berekeningswijze bij Koninklijk Besluit werd bepaald.

Voorbeeld – Een deeltijdse werknemer met een veranderlijk rooster ontvangt zijn rooster voor juli en augustus 2010. Voor de week van 19 tot 25 juli 2010 voorziet zijn rooster 4x5u arbeidsprestaties op maandag, dinsdag, donderdag et vrijdag. Voor de week van 9 tot 15 augustus 2010 voorziet zijn rooster 4x5u arbeidsprestaties van maandag tot donderdag. Voor de feestdagen van 21 juli en 15 augustus 2010 krijgt de werknemer geen enkele vervangingsdag. Hij heeft daarentegen recht op het loon dat overeenstemt met het loon dat verdiend werd gedurende de 4 weken vóór de feestdag, gedeeld door het aantal arbeidsdagen dat gewerkt werd in de onderneming.

Geschreven door : Donatienne Knipping – Legal Department Partena